Ενδομητρίωση

Η ενδομητρίωση είναι μια επώδυνη, χρόνια ασθένεια που επηρεάζει το 15% τουλάχιστον των γυναικών σε αναπαραγωγική ηλικία. Αυτό συμβαίνει όταν το ενδομήτριο (η εσωτερική δηλαδή επένδυση της μήτρας) βρίσκεται έξω από τη μήτρα - συνήθως στις ωοθήκες, σάλπιγγες, και τους συνδέσμους που στηρίζουν τη μήτρα, την περιοχή μεταξύ του κόλπου και του ορθού, την εξωτερική επιφάνεια της μήτρας, ακόμα και την επένδυση της πυελικής κοιλότητας που το ονομάζουμε περιτόναιο.

Άλλες τοποθεσίες των εμφυτεύσεων του ενδομητρίου μπορεί να περιλαμβάνει την ουροδόχο κύστη, το έντερο, τον κόλπο, τον τράχηλο της μήτρας, το αιδοίο ακόμα και σε χειρουργικές ουλές. Λιγότερο συχνά βρίσκονται στον πνεύμονα, στο μηρό και άλλες τοποθεσίες.

Το έκτοπο αυτό ενδομήτριο αναπτύσσεται σε μικρές εστίες κυττάρων που ανταποκρίνονται στον εμμηνορρυσιακό κύκλο με τον ίδιο τρόπο που ο ιστός της μήτρας κάνει: κάθε μήνα ο ιστός συσσωρεύεται, διασπάται και καταπίπτει αιμορραγώντας. Ωστόσο, αυτό το αίμα αθροίζεται στην κοιλιακή κοιλότητα, με αποτέλεσμα την εσωτερική αιμορραγία και φλεγμονή.

Ως εκ τούτου, η ενδομητρίωση προκαλεί πόνο, στειρότητα, συμφύσεις, και εντερικά προβλήματα.

Ποια είναι τα συμπτώματα της ενδομητρίωσης;

  • Πόνος πριν και κατά τη διάρκεια της περιόδου
  • Ο πόνος με το σεξ
  • Υπογονιμότητα
  • Κούραση
  • Επώδυνη ούρηση κατά τη διάρκεια περιόδων
  • Επώδυνος περισταλτισμός του εντέρου
  • Άλλες Γαστροεντερικές  διαταραχές όπως διάρροια, δυσκοιλιότητα, ναυτία.

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Η Διάγνωση θεωρείται αβέβαιη, μέχρι να αποδειχθεί με λαπαροσκόπηση, μια μικρή χειρουργική επέμβαση που γίνεται υπό αναισθησία. Η λαπαροσκόπηση δείχνει συνήθως τη θέση, το μέγεθος και την έκταση των ενδομητρικών εστιών. Αυτό βοηθά το γιατρό και τον ασθενή να κάνει την καλύτερη επιλογή θεραπείας.

Τι προκαλεί την ενδομητρίωση;

Η αιτία της ενδομητρίωσης είναι άγνωστη. Η οπισθοδρομική εμμηνόρροια (θεωρία της διασαλπιγγικής μετανάστευσης) υποστηρίζει ότι κατά την έμμηνο ρύση μέρος του αποπίπτοντος ιστού γυρίζει μέσω των σαλπίγγων, και εμφυτεύεται στην κοιλιά, όπου και μεγαλώνει. Πιθανώς όλες οι γυναίκες βιώνουν κάποια παλινδρόμηση εμμηνορρυσιακού ιστού και ότι είναι απότοκο προβλήματος του ανοσοποιητικού συστήματος ή ορμονικό πρόβλημα που επιτρέπει στον ιστό αυτό να εμφυτευθεί και ν’ αυξηθεί στις γυναίκες που αναπτύσσουν ενδομητρίωση.

Μια άλλη θεωρία υποστηρίζει ότι κύτταρα ενδομητρικού ιστού μεταφέρονται από τη μήτρα σε άλλα μέρη του σώματος μέσω του λεμφικού συστήματος ή μέσω του αίματος.

Μια γενετική θεωρία προτείνει ότι μπορεί να οφείλεται σε συγκεκριμένα γονίδια ή ότι ορισμένες οικογένειες μπορεί να έχουν προδιαθεσικούς παράγοντες για την ενδομητρίωση.

Η χειρουργική μεταμόσχευση έχει επίσης αναφερθεί σε πολλές περιπτώσεις. Η ενδομητρίωση βρίσκεται σε κοιλιακές ουλές μετά μιας καισαρικής για παράδειγμα.

Μια άλλη θεωρία υποστηρίζει ότι τα υπολείμματα αρχέγονων εμβρυικών ιστών, από τη στιγμή που η γυναίκα ήταν ένα έμβρυο, μπορούν αργότερα να εξελιχθούν σε ενδομητρίωση, ή ότι κάποιοι ιστοί ενηλίκων διατηρούν την ικανότητα που είχαν στο εμβρυϊκό στάδιο να αυτομετρέπονται σε αναπαραγωγικό ιστό σε ορισμένες περιπτώσεις. Έρευνα από την Ένωση Ενδομητρίωσης αποκάλυψαν μια εντυπωσιακή σχέση μεταξύ των διοξινών (TCCD) την έκθεση και την ανάπτυξη της ενδομητρίωσης

Θεραπευτικές επιλογές

Φαρμακευτικές:

(Α) Παυσίπονα όπως παρακεταμόλη, ασπιρίνη και η ακεταμινοφαίνη, συνήθως τις πρώτες ημέρες δεν δρουν. Ισχυρά αντιφλεγμονώδη, αναστολείς της προσταγλανδίνης, όπως η ιβουπροφαίνη, ναπροξένη, indomethecin, και τολφεναμικό οξύ απαιτούνται συχνά.

(Β) Ορμονική θεραπεία έχει ως στόχο να σταματήσει την ωορρηξία για όσο το δυνατόν περισσότερο (maximum 6μήνες) και περιλαμβάνει: από του στόματος αντισυλληπτικά, προγεστερόνη, ένα παράγωγο της τεστοστερόνης (δαναζόλη), και GnRH-αγωνιστές (depot injections). Οι παρενέργειες μπορεί να είναι ένα πρόβλημα για μερικές γυναίκες

Χειρουργική:

Με συντηρητική χειρουργική επέμβαση επιδιώκουμε να αφαιρέσουμε ή να καταστρέψουμε τις ενδομητρικές εστίες, επιδιώκοντας την ανακούφιση του πόνου, ενώ μπορεί να προκύψει και εγκυμοσύνη σε ορισμένες περιπτώσεις. Συντηρητική χειρουργική λαπαροσκόπηση μπορεί να περιλαμβάνει (εγχείρηση κατά την οποία ο χειρουργός μπορεί να δει το εσωτερικό της κοιλιάς με ένα μικρό φωτισμένο σωλήνα που εισάγεται μέσω ενός ή περισσοτέρων μικροσκοπικών τομών στην κοιλιά), ή λαπαροτομία (πιο εκτεταμένη διαδικασία, πλήρη τομή, μεγαλύτερη περίοδος ανάρρωσης). Η ορμονοθεραπεία μπορεί να συνταγογραφείται μαζί με συντηρητική χειρουργική επέμβαση.

Εξωσωματική γονιμοποίηση:

Πολλές υπογόνιμες γυναίκες θα χρειαστούν εξωσωματική γονιμοποίηση, προκειμένου να παρακαμφθεί η απόφραξη σαλπίγγων, ελαττωματική γονιμοποίηση ή μειωμένο αποθεματικό των ωοθηκών σε ωοθυλάκια (ως αποτέλεσμα μεγάλων κύστεων ενδομητρίωσης).